Şirket borçluluğu: tutardan önce vade ve kur riskini okuyun
Borç tek başına iyi veya kötü değildir. Borçla finanse edilen varlık, borcun vadesi, faiz maliyeti ve şirketin hangi para biriminde nakit ürettiği birlikte okunmadan borçluluk hakkında hüküm verilemez.
Brüt borç, net borç ve finansal borcu ayırın
Finansal borç, faiz veya benzeri finansman maliyeti taşıyan yükümlülükleri; net borç ise bu tutardan uygun nitelikteki nakdin düşülmüş halini ifade eder. Ticari borçlar işletme sermayesinin parçasıdır ve her zaman finansal borç gibi yorumlanmamalıdır.
Nakit düşümü yaparken kısıtlı ve bloke tutarları gözden kaçırmayın. Net borç düşük görünse bile kısa vadeli borcun vadesi çok yakınsa likidite riski devam edebilir.
Borç ödeme duvarını takvime dökün
Borç vade tablosunu yıllara veya çeyreklere ayırın. Aynı dönemde büyük anapara geri ödemeleri ve yüksek işletme sermayesi ihtiyacı birleşiyorsa şirketin nakit tamponu önem kazanır. Vade uzatımı veya yeni krediye erişim, faiz oranı kadar kritik hale gelebilir.
Net borç/FAVÖK oranı borcun operasyonel kazanca göre ölçeğini anlatır; fakat tek başına ödeme takvimini göstermez. Düşük oranlı ama kısa vadeli borç, daha yüksek oranlı ve uzun vadeli borçtan daha acil bir risk taşıyabilir.
Kur riskini gelir ve borç tarafında eşleştirin
Döviz borcu olan bir şirketin aynı para biriminde geliri varsa doğal denge oluşabilir; ancak vade ve tutarların eşleşmesi gerekir. Döviz geliri gelecek yıllarda oluşacakken borç bu yıl ödenecekse teorik eşleşme nakit açısından yeterli olmayabilir.
Dipnotlardaki duyarlılık analizleri kur hareketinin kâr, özkaynak ve nakit üzerindeki etkisini anlamaya yardım eder. Kur farkı muhasebe geliri veya gideri yaratabilir; bunu gerçek nakit ödemeden ayırın.
Borç büyümeyi finanse ediyor mu, zararı mı?
Yeni borcun kapasite, verimlilik veya satın alma gibi gelecekte nakit üretecek bir kullanımı varsa riskin karşılığında büyüme potansiyeli olabilir. Borç yalnızca sürekli zarar ve işletme sermayesi açığını kapatıyorsa borç döngüsü kırılgan hale gelir.
Analiz sonunda borcun hangi koşulda sorun olacağını yazın: faiz marjı ne kadar daralırsa, kur ne kadar yükselirse veya FAVÖK ne kadar düşerse yeniden finansman zorlaşır? Senaryo belirtilmeden borç oranı yalnızca geçmişin fotoğrafıdır.
Akılda kalması gerekenler
- Brüt borç, net borç ve ticari borcu aynı kategoriye koymayın.
- Net borç/FAVÖK oranını vade takvimi ve faiz yapısıyla birlikte okuyun.
- Döviz borcunu gelir para birimi, vade ve gerçek nakit akışıyla eşleştirin.
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir. Verileri şirketin güncel KAP bildirimleri ve resmi belgeleriyle doğrulayın.